Excel'de mutlak başvuru (nasıl yapılır ve kullanılır)

Excel’de bir formülde hücreye yapılan varsayılan başvuru türü görecelidir. Bu tür başvurular, formül başka hücrelere kopyalandığında ilgili sütun ve satıra göre otomatik olarak güncellenir. Formül nereye kopyalanırsa kopyalansın belirli bir hücreye olan başvurunun sabit kalmasını istiyorsanız, mutlak başvuru kullanmalısınız.

• Mutlak başvuru nedir
• Mutlak başvurular nasıl yapılır
• Örneklerle mutlak başvuru kullanımı
• Toplamın yüzdesini hesapla
• Bir değeri bul ve karşılık gelen eşleşen değeri döndür
• 2 tıklama ile Kutools ile toplu olarak hücre başvurularını mutlak hale getirin
• Göreli başvuru ve karma başvuru
• Hatırlanması gerekenler

Örnek dosyayı ücretsiz indirin

Video: Mutlak başvuru

Mutlak başvuru nedir

Mutlak başvuru, Excel'de bir hücre başvurusu türüdür.

Bir formül başka hücrelere kopyalandığında göreceli konumuna göre değişen göreceli başvurunun aksine, mutlak başvuru formül nereye kopyalanır ya da taşınırsa taşınsın sabit kalır.

Mutlak başvuru, formüldeki sütun ve satır başvurularının önüne dolar işareti ($) eklenerek oluşturulur. Örneğin, A1 hücresi için mutlak bir başvuru oluşturmak istiyorsanız, bunu $A$1 şeklinde yazmalısınız.

Mutlak başvurular, formülü birden çok hücreye kopyalarken başvurunun değişmemesini istediğiniz ve sabit bir hücreye veya aralığa atıfta bulunmak istediğiniz durumlarda son derece kullanışlıdır.

Örneğin, A4:C7 aralığı ürünlerin fiyatlarını içeriyor ve B2 hücresi vergi oranını tutuyor. Her ürün için bu orana göre ödenecek vergiyi hesaplamak istiyorsunuz.

Formülde "=B5*B2" gibi bir göreceli başvuru kullandıysanız, bu formülü aşağı doğru otomatik doldurma tutamacıyla sürüklediğinizde yanlış sonuçlar alırsınız. Çünkü B2 hücresine yapılan başvuru, formülün bulunduğu hücreye göre göreceli olarak değişir. Böylece C6 hücresindeki formül "=B6*B3", C7 hücresindeki formül ise "=B7*B4" haline gelir.

Ancak B2 hücresine “=B5*$B$2” formülünü girerek mutlak bir başvuru kullanırsanız, formülü otomatik doldurma tutamacıyla aşağı doğru sürüklediğinizde vergi oranının tüm hücrelerde aynı kalmasını sağlarsınız ve sonuçlar doğru çıkar.

Göreli başvuru kullanma		Mutlak başvuru kullanma

Mutlak başvurular nasıl yapılır

Excel’de mutlak başvuru oluşturmak için formüldeki sütun ve satır başvurularının önüne dolar işareti ($) ekleyin. Mutlak başvuru oluşturmanın iki yolu vardır:

Hücre başvurusuna elle dolar işareti ekleme

Bir hücreye formül yazarken, mutlak hale getirmek istediğiniz sütun ve satır başvurularının önüne manuel olarak dolar işareti ($) ekleyebilirsiniz.

Örneğin, A1 ve B1 hücrelerindeki sayıları toplamak ve her ikisini de mutlak başvuru haline getirmek istiyorsanız, formülü `=$A$1+$B$1` şeklinde yazın. Böylece formül başka hücrelere kopyalandığında veya taşındığında, hücre başvuruları sabit kalır.

Alternatif olarak, mevcut bir formüldeki başvuruları mutlak hale getirmek istiyorsanız, ilgili hücreyi seçin ve Formül Çubuğu’na giderek başvuruların önüne dolar işaretlerini ($) ekleyin.

Göreceli başvuruyu mutlak yapmak için F4 kısayolunu kullanma

1. Düzenleme moduna girmek için formülü içeren hücreye çift tıklayın;
2. Mutlak hale getirmek istediğiniz hücre başvurusunun üzerine imleci yerleştirin;
3. Hem sütun hem de satır başvurularının önüne dolar işaretleri eklenene kadar klavyedeki "F4" tuşuna basın;
4. Düzenleme modundan çıkmak ve değişikliklerinizi uygulamak için Enter tuşuna basın.

F4 tuşu, hücre başvurularını göreceli, mutlak ve karışık başvuru türleri arasında döngüsel olarak değiştirir.

A1 → $A$1 → A$1 → $A1 → A1

Bir formüldeki tüm başvuruları mutlak yapmak istiyorsanız, Formül Çubuğu’nda tüm formülü seçin ve hem sütun hem satır başvurularının önüne dolar işaretleri gelene kadar başvuru türlerini değiştirmek için "F4" tuşuna basın.

A1+B1 → $A$1++$B$1 → A$1++B$1 → $A1+$B1 → A1+B1

Örneklerle mutlak başvuru kullanımı

Bu bölüm, Excel formüllerinde mutlak başvuruların ne zaman ve nasıl kullanıldığını göstermek için iki örnek sunar.

Örnek 1 Toplamın yüzdesini hesaplama

Diyelim ki meyvelerin her birinin satışlarını içeren A3:B7 aralığında bir veri tablonuz var ve B8 hücresi bu meyvelerin toplam satış tutarını gösteriyor. Şimdi, her meyve satışının toplam içindeki yüzdesini nasıl hesaplayacağınızı merak ediyorsunuz.

Toplamın yüzdesini hesaplamak için genel formül:

Percentage = Sale/Amount

İlk meyvenin yüzdesini almak için formülde göreceli başvuru kullanın:

=B4/B8

Diğer meyvelerin yüzdelerini hesaplamak için otomatik doldurma tutamacını aşağı sürüklediğinizde #DIV/0! hatası oluşur.

Formülü alttaki hücrelere kopyalamak için otomatik doldurma tutamacını sürüklediğinizde, göreceli B8 başvurusu, hedef hücrelerin göreceli konumlarına göre otomatik olarak B9, B10 ve B11’e güncellenir. Ancak B9, B10 ve B11 hücreleri boş (yani sıfır değerli) olduğundan, bölen sıfır olur ve formül bir hata döndürür.

Bu durumda hataları düzeltmek için, formül başka bir yere taşındığında veya kopyalandığında değişmemesi amacıyla B8 hücresine mutlak başvuru ($B$8) yapmanız gerekir. Formül artık şu şekilde güncellenmiştir:

=B4/$B$8

Diğer meyvelerin yüzdelerini hesaplamak için otomatik doldurma tutamacını aşağı doğru sürükleyin.

Örnek 2 Bir değeri bulun ve karşılık gelen eşleşme değerini getirin

D4:D5 aralığında "Ad listesi"ni bulmak ve A4:B8 aralığında verilen personel isimleriyle yıllık maaşlarına göre karşılık gelen maaşları getirmek istediğinizi varsayalım.

Arama yapmak için genel formül:

=VLOOKUP(lookup_value, table_range, column_index, logical)

Bir değeri bulup karşılık gelen eşleşme değerini getirmek için formülde göreceli başvuru kullanırsanız:

=VLOOKUP(D4,A4:B8,2,FALSE)

Ardından, otomatik doldurma tutamacını aşağı doğru sürükleyerek alttaki değeri aramaya çalıştığınızda bir hata oluşur.

Formülü alttaki hücreye kopyalamak için doldurma tutamacını aşağı sürüklediğinizde, formüldeki başvurular otomatik olarak bir satır aşağı kayar; bu da A4:B8 tablo aralığına yapılan başvurunun A5:B9’a dönmesine neden olur. Lisa, A5:B9 aralığında bulunamadığı için formül hata verir.

Hatalardan kaçınmak için formülde göreceli A4:B8 başvurusu yerine $A$4:$B$8 mutlak başvurusunu kullanın:

=VLOOKUP(D4,$A$4:$B$8,2,FALSE)

Ardından, Lisa’nın maaşını almak için otomatik doldurma tutamacını aşağı doğru sürükleyin.

2 tıklama ile Kutools ile topluca hücre başvurularını mutlak yapın

Elle yazmayı mı yoksa F4 kısayolunu mu tercih ederseniz edin, Excel’de aynı anda yalnızca bir formülü değiştirebilirsiniz. Yüzlerce formüldeki hücre başvurularını mutlak yapmak istiyorsanız, “Kutools for Excel” programının “Hücre Referanslarını Dönüştür” aracı bu görevi sadece iki tıklamayla halledebilir.

Birden çok formüldeki hücre başvurularını mutlak hâle getirmek için ilgili formül hücrelerini seçin ve “Kutools” > “More” > “Hücre Referanslarını Dönüştür” yolunu izleyin. Ardından “To absolute” seçeneğini işaretleyip “Ok” veya “Apply” düğmesine tıklayın. Böylece seçili formüllerdeki tüm hücre başvuruları anında mutlak hâle gelir.

Göreli başvuru ve karma başvuru

Mutlak başvuru dışında iki başka başvuru türü daha bulunur: göreceli başvuru ve karışık başvuru.

Göreceli başvuru, Excel’deki varsayılan başvuru türüdür ve satır ile sütun başvurularının önünde dolar işareti ($) bulunmaz. Göreceli başvurular içeren bir formül başka hücrelere kopyalandığında veya taşındığında, başvurular otomatik olarak göreceli konumlarına göre güncellenir.

Örneğin, bir hücreye “=A1+1” gibi bir formül yazıp bu formülü bir sonraki hücreye otomatik doldurma tutamacını aşağı sürükleyerek kopyaladığınızda, formül otomatik olarak “=A2+1” haline gelir.

Karışık başvuru, bir formül kopyalandığında veya doldurulduğunda satırı ya da sütunu sabitlemek için dolar işareti ($) kullanır; yani hem mutlak hem de göreceli başvuruyu bir arada içerir.

Çarpım tablosunu örnek alalım: satırlar ve sütun verisi 1 ile 9 arasındaki sayıları içerir ve bunları birbiriyle çarpmak istersiniz.

Başlamak için C3 hücresine, B3’teki 1 sayısını ilk sütundaki sayı (1) ile çarpmak üzere "=B3*C2" formülünü girebilirsiniz. Ancak otomatik doldurma tutamacını sağa sürükleyerek diğer hücreleri doldurduğunuzda, ilk sonuç dışında tüm sonuçların yanlış olduğunu fark edersiniz.

Bunun nedeni, formülü sağa kopyaladığınızda satır referansının sabit kalması ancak sütun referansının B3’ten C3, D3 vb. şeklinde değişmesidir. Böylece sağdaki hücrelerdeki (D3, E3 vb.) formüller sırasıyla "=C3*D2", "=D3*E2" gibi hâle gelir; oysa asıl amacınız bunların sırasıyla "=B3*D2", "=B3*E2" şeklinde kalmasıdır.

Bu durumda, “B3” sütun başvurusunu kilitlemek için dolar işareti ($) eklemeniz gerekir. Aşağıdaki formülü kullanın:

=$B3*C2

Artık formülü sağa sürüklediğinizde sonuçlar doğru çıkıyor.

Ardından, C2 hücresindeki 1 sayısını alttaki satırlardaki sayılarla çarpmanız gerekir.

Formülü aşağı kopyaladığınızda C2 hücresinin sütun konumu sabit kalır ancak satır numarası C2’den C3, C4 vb. şeklinde değişir. Bunun sonucunda alttaki hücrelerdeki formüller "=$B4*C3", "=$B5*C4" vb. halini alır ve bu da hatalı sonuçlara yol açar.

Bu sorunu çözmek için, formülleri doldurmak üzere otomatik doldurma tutamacını aşağı sürüklerken satır referansının sabit kalması amacıyla "C2" ifadesini "C$2" olarak güncelleyin.

=$B3*C$2

Artık tüm sonuçları almak için otomatik doldurma tutamacını sağa veya aşağıya sürükleyebilirsiniz.

Hatırlanması gerekenler

• Hücre başvurularının özeti

  Tür	Örnek	Özet
  Mutlak Başvuru	$A$1	Formül başka hücrelere kopyalandığında asla değişmez
  Göreli Başvuru	A1	Formül başka hücrelere kopyalandığında satır ve sütun başvuruları, göreli konuma göre değişir
  Karma Başvuru	$A1/A$1	Formül başka hücrelere kopyalandığında satır başvurusu değişir ancak sütun başvurusu sabit kalır / Formül başka hücrelere kopyalandığında sütun başvurusu değişir ancak satır başvurusu sabit kalır;

• Genellikle, mutlak başvurular bir formül taşındığında asla değişmez. Ancak çalışma sayfasının üstüne veya soluna bir satır ya da sütun eklendiğinde veya çıkarıldığında, mutlak başvurular otomatik olarak buna göre ayarlanır. Örneğin, "=$A$1+1" formülünü içeren bir sayfanın en üstüne bir satır eklerseniz, formül otomatik olarak "=$A$2+1" haline gelir.

  

• "F4" tuşu, göreli, mutlak ve karma başvurular arasında kolayca geçiş yapmanızı sağlar.